Blog

Oksijen (Lambda) Sensörü Nedir?

Günümüzün bilgisayarlı motor kontrol sistemleri, motor performansını, emisyonları ve diğer hayati işlevleri düzenlemek için çeşitli sensörlerden gelen verileri kullanır. Doğru bilgi vermesi gereken sensörler düzgün çalışmadığında sürüş sorunları, artan yakıt tüketimi ve emisyon hataları gibi sonuçlar ortaya çıkabilir.

Bir arabadaki temel sensörlerden biri, lambda sensörü adı verilen oksijen sensörüdür. Oksijen sensörünün ne olduğunu ve ne işe yaradığını merak ediyorsanız bu kısım motordan çıkan egzozdaki yanmamış oksijen miktarını ölçer.

Oksijen Sensörü Ne İşe Yarar?

Bir içten yanmalı motorda, elektrik üretmek için belirli oranlarda birleştirilen hava ve yakıt karışımı kullanılır. İdeal bir hava-yakıt karışımında, yanma işlemi sırasında ortamdaki tüm hava ve yakıtın yanması beklenir. Bu nedenle, bir gram yakıtı en iyi şekilde yakmak için 14,7 gram hava gerekir. Ancak ideal oran ancak laboratuvar ortamında sağlanabileceğinden, bir miktar hava veya yakıt her zaman yanmadan kalabilir.

Bir oksijen sensörü, bir sonraki hava-yakıt karışımını ayarlamak için yanmamış oksijen seviyelerini algılar. Görev sırasında sistem, elde ettiği verileri aracın beynine, elektronik kontrol ünitesine gönderir ve yakıt karışımının oksijen içeriğinin yüksek mi yoksa düşük mü olduğunu rapor eder. Geri besleme kontrol döngüsü adı verilen bu süreçte, kontrol ünitesi yakıt karışımını değiştirerek tepki verir.

Oksijen Sensörü Arızası

Oksijen sensörleri çok dayanıklı bir yapıya sahip olsalar da zamanla yıpranacak ve arızalanacaktır. Sensör ucunda biriken egzoz kirliliği de voltaj üretme yeteneğini etkileyerek sensör performansının düşmesine neden olabilir. Bu bozulmaya kurşun, silikon, kükürt, macun ve çeşitli yakıt katkı maddeleri neden olmaktadır. Sensörler ayrıca su, yoldaki tuz sıçramaları, yağ ve kir gibi çevresel faktörlerden de zarar görebilir.

Araca uygun olmayan kalitede yakıt kullanılması ve planlanmamış buji ve hava filtresi bakımı da sensör arızasına neden olabilir. Yakıt-hava karışımındaki değişikliklere eskime ve kirli sensörlerin tepki süresi kısalır. Bu durumda, arızalı bir oksijen sensörü, tekleme ve artan yakıt tüketimi gibi belirtilere yol açabilir.

Sürücüler bazı durumlarda arıza belirtilerini ortadan kaldırmak için oksijen sensörünü çıkarsa da bu yaklaşım önerilmez. Çünkü bir sensör arızası, semptomların kalıcı olacağı anlamına gelir. Parçaların arızalı olup olmadığını belirlemek için düzenli bakım gereklidir. Bu noktada buji bakımı sırasında sensörü kontrol etmek en iyisidir.

Oksijen Sensörü Arızası Belirtileri

Arızalı bir oksijen sensörünü nasıl tespit edeceğinizi merak ediyorsanız, en yaygın 5 semptom şunlardır:

  • Motor rölantideyken şiddetli bir şekilde çalışıyor veya duruyor,
  • Azaltılmış hızlanma kabiliyeti ve azaltılmış motor performansı,
  • Araç muayenesinden geçemeyen yüksek emisyon değeri,
    daha kötü yakıt ekonomisi,
  • Gösterge tablosundaki motor uyarı ışığı yanar.

Oksijen Sensörü Çalışmazsa Ne Olur?

Soğuk motor ilk çalıştırıldığında veya oksijen sensörü arızalandığında, elektronik kontrol ünitesi sensörden sinyal alamadığı için motora sabit bir hava-yakıt karışımı gönderir. Bu durumda, motora hava bakımından fakir, yakıt açısından zengin bir karışım verilir.

Yakıt karışımını ayarlamak için oksijen sensöründen gelen bu girdi eksikliğine açık döngü denir. Yakıt oranı yüksek bir karışım açık çevrim proseste yakıldığı için yakıt tüketimi artmakta ve dolayısıyla emisyon değeri yükselmektedir.

Hasarlı bir soğutucu sıcaklık sensörü, sistemin kapalı döngüye girmesini de önleyecektir. Çünkü ECU, kapalı bir döngüye girip girmemeye karar verirken motor soğutma suyu sıcaklığını da hesaba katar.

Oksijen Sensörü Temizliği

Oksijen sensörü temizleme işlemine başlamadan önce bu parça araçtan çıkarılmalıdır. Oksijen sensörü çıkarma anahtarı veya araç tipine bağlı olarak oksijen sensörünü çıkarmak için bir anahtar kullanılabilir.

Sökmeden önce sensör kablosu bağlı olduğu prizden çıkarılmalıdır. Parçayı çıkardıktan sonra, uçtaki kurum kalıntılarını alkol ve küçük bir fırça ile temizlemek en iyisidir. Sensör üzerindeki gözenekler görünene kadar temizleme işlemine devam etmelisiniz. Bir süre temizledikten sonra sensörü iyice kurutabilir ve çıkarırken kabloyu bağlayarak sensörü değiştirebilirsiniz.

Temizlikle çıkarılamayacak kadar arızalı sensörler değiştirilmelidir. Oksijen sensörü fiyatları araç marka ve modeline göre değişiklik göstermektedir.

Benzer Başlıklar:

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu